Бичмэл х, г үсэг
| ха | га | хэ гэ |
хи ги |
хо ху |
го гу |
хө гө |
хү гү |
|
| эхэнд | ![]() |
|||||||
| дунд | ||||||||
| адагт | ||||||||
- Хүснэгтээс ажиглахад х, г үсгийн эр эм үгэнд орох дүрс нь ялгаатай байна.
Эм үгэнд орох х, г үсгүүд нь адилхан бичигдэх бөгөөд эр үгийн х-гийн өмнө давхар цэг нэмж га, го, гу-ыг үүсгэнэ.
- Эр үгийн х (ха, хо, ху ) үсгийг үгийн дунд, эгшгийн өмнө бичихэд хоёр шүд
дүр нь ордог. Жишээ нь: дасхал (дасгал)
, йабуху (явах)
- Эр үгийн х (ха, хо, ху ) үсгийг үгийн дунд (үгийн адаг үед ) орхиц (а)-ын өмнө бичихэд нэг шүд богино сүүл дүр нь ордог. Жишээ нь: ах-а (ах)
, талх-а (талх)
, миx-а (мах)
- Эр үгийн г (га, го, гу ) үсгийг үгийн дунд, эгшгийн өмнө бичихэд урдаа хоёр дусалтай (цэгтэй), хоёр шүд дүр нь ордог. Жишээ нь: чаган (цагаан)
, дагуу (дуу)
- Эр үгийн г (га, го, гу ) үсэг үгийн адагт дэвсгэрлэн орвол урдаа 2 цэггүй бичигдэнэ.
Ж.: чаг (цаг)
, шог (шог) 
Харин үгийн дунд (үгийн адаг үед ) орхиц (а)-ын өмнө бичихэд агшлага дүр нь ордог.
Ж.: баг-а (бага)

- хэ, гэ хоёр хи, гэ хоёр хө, хү, гө, гү дөрвийн дүрс адил боловч үгийн утга дуудлагаар нь ялган уншина.
- га, гэ үсэг үгийн дунд адагт дэвсгэрлэнэ.

No comments:
Post a Comment